Jeżeli na wszystkie pytania odpowiedziałeś tak, to możesz zrezygnować z czytania reszty tego artykuły, w przeciwnym razie zapraszam do zapoznania się z podstawami zwinnego podejścia do tworzenia oprogramowania. Na pierwszy ogień idzie treść manifestu agile (oryginalna wersja po angielsku jest dostępna na stonie agilemanifesto.org):

Manifest zwinnego wytwarzania oprogramowania

Odkrywamy lepsze sposoby rozwoju oprogramowania, wytwarzając je pomagając w tym innym. Dzięki temu nauczyliśmy się cenić:

• Jednostki i interakcje bardziej niż procesy i narzędzi
• Działające oprogramowanie bardziej niż kompletną dokumentacje
• Współpracę z klientem bardziej niż negocjowanie kontraktu
• Reagowanie na zmiany bardziej niż postępowanie zgodnie z planem

Oznacza to, że choć pozycje po prawej stronie są ważne, bardziej cenimy zagadnienia przestawione po stronie lewej.

• Kent Beck
• Mike Beedle
• Arie van Bennekum
• Alistair CockBurn
• Ward Cunningham
• Martin Fowler
• James Grenning
• Jim Highsmith
• Andrew Hunt
• Bon Jeffries
• Jon Kern
• Brian Marick
• Robert C. Martin
• Steve Mellor
• Ken Schwaber
• Jeff Sutherland
• Dave Thomas

2001, powyżsi autorzy
Tę deklaracje można swobodnie kopiować w dowolnej postaci, jednak tylko w całości.

W dniach 11-13 lutego 2001 roku w malowniczym kurorcie Snowbird w stanie Utah zebrała się grupa znajomych, reprezentujących nowe podejścia do wytwarzania oprogramowania, będące alternatywą dla nieefektywnego modelu kaskadowego. Wynikiem ich spotkania była deklaracja manifestu zwinnego wytwarzania oprogramowania. Od tego momentu nowe metodyki zaczęto nazywać mianem metodyk zwinnych (ang. agile).

Nieoderwanym elementem manifestu agile jest również lista zasad zwinnej filozofii:

Zasady stojące u podstaw manifestu zwinności

Stosujemy się do następujących zasad:

• Naszym priorytetem jest zapewnienie satysfakcji klientów przez szybkie i ciągłe udostępniani wartościowego oprogramowania.
• Nie obawiamy się zmian wymagań na późnych etapach rozwoju. Zwinne procesy pozwalają wykorzystywać zmiany do zapewnienia klientom przewagi konkurencyjnej
• Często udostępniamy działające oprogramowanie (w odstępach od kilku tygodni do kilku miesięcy), przy czym preferujemy jak najkrótsze terminy.
• Odbiorcy i programiści muszą regularnie współpracować ze sobą w czasie trwania projektu.
• Budujemy projekty wokół zmotywowanych jednostek. Należy zapewnić im środowisko i zaspokoić potrzeby oraz ufać, że wykonują powierzone zadania.
• Najbardziej wydajna i efektowna metoda przekazywania informacji zespołowi programistycznemu i w obrębie jego to rozmowa twarzą w twarz.
• Działające oprogramowanie to główny wyznacznik postępów.
• Zwinne procesy promują zrównoważony rozwój. Sponsorzy, programiści i użytkownicy powinni móc zachować stałe tempo pracy.
• Ciągłe poświęcanie uwagi technicznej doskonałości i dobremu projektowi zwiększa zwinność.
• Niezwykle istotna jest prostota, czyli sztuka maksymalizowania liczby zadań, których nie trzeba wykonywać.
• Najlepsze architektury, wymagania i projekty są efektem pracy samodzielnie organizujących się zespołów.
• W stałych odstępach czasu zespół określa, jak może zwiększyć wydajność, a następnie w odpowiedni sposób usprawnia i dostosowuje swe działania.

Idee manifestu są wręcz przez niektórych uważane za najważniejszy do tej pory krok na drodze rozwoju informatyki. Zasady Agile z pewnością wyznaczają nowy kierunek w myśleniu o projektowaniu i programowaniu systemów informatycznych. Każdy zespół zaczynający swoją przygodę z agile powinien poznać oraz przyswoić zarówno treść manifestu jak i zasad zwinnego programowania.

Chcąc ułatwić swoją pracę i jednocześnie rezygnując z niepotrzebnego ingerowania w obcy kod stworzyłem bardzo prostą w działaniu funkcję do monitorowania wywołań metod wskazanych klass i obiektów (W przypadku biblioteki ExtJs sprawuje się ona znakomicie).

/**
 * Klasa monitoruje wywołania metod klas i obiektów
 *
 * @author Hubert Marzec
 * @param {Object} source - klasa/obiekt
 * @param {string} className - nazwa klasy
 * @param {array} methodList - wyszczególniona lista metod
 */
function classLogger(source, className, methodsList){
  if (source &&
    (typeof source == "object" || typeof source == "function")) {
    source = source.prototype || source;
    className = className || '';
    methodsList = methodsList || [];

    var name, method;
    var vLog = (typeof(console) !== 'undefined'
      && console != null) ? console.log : function(){};

    for (name in source){
     method = source[name];
     if (typeof method == "function" && (methodsList.length ?
       (inArray(methodsList, name)): true )){

       source[name] = function(name, method){
       return function(){
         var vResult = method.apply(this, arguments);
         vResult = vResult || '';
         vLog(className + '->' + name,
           arguments, ' = ',
           vResult
         );
         return vResult;
       };

      }(name, method);
     }
    }
  }

  function inArray(pArray, value) {
   pArray = pArray || [];
   for(var i=0, all=pArray.length; i < all; i++) {
     if (pArray[i] == value) {
       return true;
     }
   }
   return false
  }
}

Działanie jest dość proste: wybrane lub wszystkie (gdy nie wyszczególniono konkretnych) metody danego obiektu/klasy zostają opakowane przez dodatkową funkcje, która jest odpowiedzialna za wyświetlanie nazwy, parametrów wejściowych oraz wyniku funkcji oryginalnej.

Całość jest wyświetlana przy pomocy konsoli przeglądarki. W przypadku gdy konsola nie jest zaimplementowana, logi nie są wyświetlane. Przykładowe sposoby użycia classLoggera:

var mainWindow = new Ext.Window({
  title: 'okno'
});
classLogger(Ext.Panel, 'Ext.Panel');
classLogger(mainWindow, 'mainWindow');

Będzie mi bardzo miło, jeżeli ten fragment kodu się komuś przyda. Jednocześnie jestem otwarty na uwagi i waszą opinię.

Pomimo choroby postanowiłem być twardy i nie opuścić pierwszego spotkania. Moja gorączka niestety stłumiła odbieranie bodźców zewnętrznych i pozwoliła dotrwać jedynie do końca części oficjalnej (z darmowego piwka i rozmów kuluarowych musiałem zrezygnować).

Impreza bardzo była udana i dobrze zorganizowana. W prawdzie wynikło 20 minutowe opóźnienie spowodowane nie punktualnością większości słuchaczy. Sam zjawiłem się tuż przed 15-stą i byłem jedną z pierwszych osób na sali. Pomimo awarii mikrofonu wszystko było słychać wyraźnie i nie wpłynęło to negatywnie na całą imprezę. Były trzy zapowiedziane prezentacje (materiały z nich są dostępne na oficjalnej stronie) oraz dwa spontaniczne wystąpienia bez oprawy graficznej, również bardzo ciekawe. Organizatorzy zapewnili gorące napoje oraz kupon na darmowe piwko :)

Moje uwagi co do imprezy: zaczynać zgodnie z planem, zwiększyć ilość prezentacji do 4 i organizować zebrania częściej niż raz na dwa miesiące.

Obalenie mitu, że nie ma pracy

Jak to jest, że wszyscy narzekają, że nie pracy, że brakuje poważnych i ciekawych ofert, a z drugiej strony pracodawcy (no i po części ja ;) narzekają, że nie można znaleźć dobrego pracownika? Praca jest i czeka, ale aby ją wykonać trzeba coś umieć! A z tym jest duży problem. Rozumiem, że Ci lepsi i bardziej mobilni wyjechali do Krakowa czy Warszawy (mieszkam i pracuje w Lublinie), ale ktoś na pewno musiał zostać.

Błędy popełniane przez szukających pracy

Przede wszystkim strasznie niski poziom i jakość nadsyłanych CV! Jest to szczególnie przykre, ale po informatykach spodziewałem przyzwoitych aplikacji, a tu lipa z nędzą. CV ma zachęcić, zainteresować a nie odstraszać! Ludzie opisują doświadczenie w zawodach w ogóle nie związanych ze stanowiskiem na jakie się ubiegają. Niektórzy uważali, ze na stanowisko webmastera na pewno przyda się doświadczenie w Żabce, Stokrotce czy jako operatora wózka widłowego (sic!). Do tego dochodzi notoryczne pomijanie informacji o wykonywanych obowiązkach czy posiadanych umiejętnościach. Nigdy nie uważałem siebie jako eksperta w przygotowywaniu CV, ale wiele godzin spędzonych na czytaniu o tym jak powinien, a jak nie powinien wyglądać życiorys, pozwoliło mi poznać przynajmniej podstawy tej trudnej sztuki. Widać, że dla większości ciągle jest to za trudne. O tym jak według mnie powinno wyglądać CV programisty napiszę innym razem.

Kolejna sprawa to nie potwierdzenia i nie stawianie się na umówione spotkania. Wystarczy poinformować, że nie jest się już zainteresowanym. Innym ciekawym zjawiskiem jest ‘wbijanie się na harpuna’ do siedziby firmy bez zaproszenie, bez wysłania cv - takim mówi się od razu do widzenia.

Z wiedzą, nawet tą podstawową także jest duży problem. Wiem, że nie można wszystkiego nauczyć się na pamięć i zawsze można znaleźć odpowiedz w internecie, ale jeżeli startujesz na stanowisko programisty i proste zapytanie sql z sumowaniem i agregacją jest ponad twoje siły, zastanów się czy aby na pewno wybrałeś sobie dobry sposób na zarabiania na życie.

Sama rozmowa

Nie uznaje żadnych pseudo-psychologicznych testów osobowych, czy pytań w stylu: pokój jest wypełniony różnokolorowymi piłeczkami, gdybyś mógł, jaką chciałbyś zostać rośliną? WTF. Dlatego rozmowa, pomijając części formalne, była czysto techniczna. Bardzo ważne: niezależnie jakim doświadczeniem może się pochwalić aplikant, zawsze należy zweryfikować jego wiedzę. W przeciągu 20 minut rozmowy można się zorientować czy dana osoba zna się na rzeczy, czy tylko wpisuje głupoty w swoim życiorysie, aby go jakoś wypełnić. Pozwoli to uniknąć przykrych niespodzianek.

W przypadku wymagań finansowych, też było ciekawie. Z jednej strony osoby mniej doświadczone nie potrafiły się wycenić, z drugiej strony zdarzały się dzbany, które mimo bardzo malej wiedzy i doświadczenia żądały dość astronomicznych sum (uwierzcie, ciężko zachować powagę jak gość, który nie odróżnia javy od javascriptu, kod html opiera tylko na tabelkach, a na koniec żąda 2500zł netto - no nie wiem, może w Warszawie by tyle dostał…)

Jak ciekawostkę wspomnę, że kiedy CV mi się podobało i byłem zainteresowany, prosiłem również o próbki kodu. W ten sposób wystraszyłem 50% zaproszonych osób na rozmowę. Albo kontakt się urywał, albo przekładali ciągle spotkania, tłumacząc się, że nie zdążyli przygotować tych próbek!? Żenada. Twój kod to twoja wizytówka. Bez niej nie pokazuj się ludziom ;)

• bo coś źle się wgrało
• bo się pomyliłem
• bo wgrałem pliki z innego projektu
• bo właśnie robiłem kupę i tak wyszło…

Dzisiaj zajmiemy się sprawą korzystania z repozytorium SVN. Obecnie system kontroli wersji jest narzędziem codziennego użytku w każdym polskim domu, co za tym idzie korzystanie z niego nie powinno przysparzać problemów. Jakże mylne jest to stwierdzenie.

Na pierwszy ogień idzie tworzeniu wielu głównych katalogów (modułów) w ramach jednego repozytorium svn. I tak powstają kwiatki typu: /trunk/dzbany, /trunk/dzbanek, /trunk/dzbany2, /trunk/DZBANY.

Druga sprawa to wrzucanie plików tymczasowych do repozytorium, a w szczgólności Thumb.db pod windosem. Wybrane pliki można dodać do ignorowanych i problem mamy z głowy.

Apropos wgrywania niepotrzebnych plików na serwer, oddzielną kategoria są pliki konfiguracyjne (np. config.ini). Te pliki również powinny być ignorowane. Można jedynie zamieścić szablon pliki konfiguracyjnego np. pod nazwą config.sample

I na miłość boską, rozwiązaniem konfliktu nie jest ‘prawy przycisk i mark as merget’. Jeżeli wystąpił konflikt sprawdź co go spowodowało i popraw go ręcznie.

Zgodnie z zasadą - jeżeli coś ma być zrobione dobrze, zrób to sam - napisałem prosty plugin, który przy dwukrotnym kliknięciu odznacza radiobutton, a przy wysyłaniu formularza usuwa wcześniej nadaną wartość.

/**
 * Behave like Checkbox
 *
 * @autor Hubert Marzec
 * @link dzbanyit.pl
 */
(function(){
jQuery.fn.likeCheckbox = function() {
    return $(this).each(function(){
        $(":radio", this).dblclick(function(){
            $(this).clone().hide().val('').insertAfter(this);
        });
    });
}
})(jQuery);

Jest to najprostsza wersja, bez limitu na liczbę tworzonych klonów- uznałem to za zbędne. A działanie jest bardzo proste, tworzymy klon naszego radiobuttona, ustawiamy pustą wartość, ukrywamy i wstawiamy za oryginalnym obiektem. Testowane pod IE 6,7 oraz FF 2,3.

Na pierwszy ogień pójdzie funkcja Zend_Loader::registerAutoload() - korzystanie z niej jest bardzo wygodne, ale wpływa bardzo negatywnie na szybkość i ilość pamięci wykorzystywanej przez skrypt.

Przeprowadźmy test

Aby test miał więcej wspólnego z rzeczywistością zostanie wykonany na już przygotowanym frameworka do pracy. Z grubsza będą to:

• Inicjacja i sprawdzenie autoryzacji na podstawie Zend_Acl (lista praw trzymana w pliku php)
• Wykryciu i ustawieniu odpowiedniego locale (Zend_Locale)
• Ustawienia widoku
• Nawiązanie połączenia z bazą danych MySql
• Ustawieniu routes na podstawie plików ini
• Inicjacji Zend_Mail_Transport_Smtp

Akcja indexAction() jest pusta, nie jest wykonywane żadne zapytanie do bazy danych. Do profilowania kodu użyłem zmodyfikowanego Profiler’a z Magento Ecommerce. Kod został podzielony na odpowiednie bloki: application, setup, dispatch, action. Na mojej maszynie mam:

• PHP 5.2.4
• XDebug 2
• Apache 2
• MySql 5

Samych parametrów mojego komputera nie będę podawał, bo nie ma to sensu, nie będziemy zwracać uwagi na same liczby, a raczej na różnice procentowe.

Nas najbardziej interesuje pierwszy rząd  ‘Application’ obejmująca całą aplikacje. Najbardziej przykuwającą oko rzeczą jest pożerana pamięć 5MB.

Teraz przygotujemy plik require.php, który dołączamy jak najwcześniej w bootstrapie. Plik zawiera dołączenia wszystkich klas aplikacji (Zend i nasze własne), które były potrzebne do uruchomienia strony testowej.

require_once 'Zend/Session.php';
require_once 'Zend/Session/Abstract.php';
require_once 'Zend/Session/Namespace.php';
require_once 'Zend/Session/SaveHandler/Interface.php';
require_once 'Zend/Session/Exception.php';
require_once 'Zend/Exception.php';
require_once 'Zend/Acl/Role/Interface.php';
require_once 'Zend/Config.php';
itd...

Pomimo prawie 3-krotnie zmniejszonego czasu (0.25 vs 0.09), pamięć wykorzystana przez skrypt zmalała z 5 MB do 326 KB, to ponad 10-krotnie mniej!!! Nawet sobie nie wyobrażacie jaka to ulga dla serwer.

Listę plików ładowanych podczas działania aplikacji można otrzymać dzięki informacji jakie klasy zostały załadowane (w ZF jedna klasa to jeden plik), a tę informacje dostajemy dzięki funkcji get_declared_classes().

Wniosek

Na etapie tworzenia aplikacji spokojnie możemy ze względu na wygodę używać Zend_Loader::registerAutoload(), zaś już w czasie wdrażana zdecydowanie sugeruję rozwiązanie podobne do mojego.

No i otrzymuje z pewnym opóźnieniem nie gotowy ‘formularz’. A tam lista pytań z nazwami pól: q1, q2, q3…q45…q99… a często miedzy nimi q9a, q9b, q9c WTF? Formularz był nie kompletny i musiałbym jeszcze między q9a a q9b wsadzić jeszcze 20 pytań. Gdybym sam umieścił w bazie danych pola o takich wartościach - to potem stałbym się bohaterem podobnego wpisu, a programista zajmujący się tym później projektem wyzywałbym mnie od dzbanów.

Nie pozostało mi nic innego jak samemu wszystko robić od nowa.

Wniosek: czasem lepiej zrobić wszystko od początku niż korzystać z czyiś rozwiązań.

Największy problem był w tym, że działał tylko jeden wirtualny host, jak dodawałem kolejny wszystko się sypało. Strasznie długo szukałem rozwiązania tego problemu. Żadne (nie)oficjalne materiały nie pomagały. Ale udało się. Mam nadzieje, że oszczędzi wam to dużo czasu.

Rozwiązanie

Konfiguracje opieram na apachu 2.x dostępnym w super paczce xampp i system win xp. Przy innym zestawieniu nazwy plików mogą się różnić, ale filozofia jest taka sama. Otwieramy plik \apache\conf\extra i umieszczamy kod podobny do tego:

NameVirtualHost *:80

<virtualhost *:80>
ServerName localhost
DocumentRoot E:/projects/
</virtualhost>

<virtualhost *:80>
ServerName photos.dzbanyit.pl
DocumentRoot E:/projects/krci
</virtualhost>

<virtualhost *:80>
ServerName projects.dzbanyit.pl
DocumentRoot E:/projects/margo/www
</virtualhost>

Następnie edytujemy pliku C:\Windows\system32\drivers\etc\hosts:

127.0.0.1 localhost

127.0.0.1 photos.dzbanyit.pl

127.0.0.1 projects.dzbanyit.pl

Restartujemy apacha i możemy się cieszyć poprawnie skonfigurowanymi wirtualnymi hostami ;)